7
JAK ROZLICZYĆ PROJEKT?
TRWAŁOŚĆ PROJEKTU
3.
Obowiązek powstrzymania się od poddawania projektu tzw. za-
sadniczymmodyfikacjomw ciągu 5 lat (wprzypadkuMŚP – 3 lat)
od jego całkowitego zakończenia to długa perspektywa. Pod-
czas realizacji projektu wydaje się nam, że zakłada on cele, które
będą dla nas zawsze ważne, lecz po kilku latach nasze spojrzenie
na jego rezultaty z pewnością się zmieni. Tak jest w praktyce.
Wytyczne dotyczące realizacji i rozliczania projektu mówią jasno, że
jako beneficjenci jesteśmy zobowiązani do stałego monitorowania
oraz do osiągnięcia wskaźników produktu i rezultatu założonych we
wniosku o dofinansowanie projektu oraz do zachowania trwałości
projektu. Czym jest trwałość projektu i czym są jego zasadnicze mo-
dyfikacje, które mogą sprawić, że nie dochowamy tego obowiązku?
Pokażmy to na przykładzie. W mieście brakowało centrum kultury,
gdzie mieszkańcy mogliby się spotykać podczas wydarzeń kultural-
nych, warsztatów plastycznych czy muzycznych. Ponieważ w okoli-
cy nie było też biblioteki publicznej i żadnych publicznych punktów
dostępu do internetu, samorząd postanowił rozszerzyć projekt o te
dwie nowe funkcje. Udało się pozyskać spore dofinansowanie na
projekt z RPO. Na potrzeby centrum kultury zaadaptowano sporą
kamienicę. Urządzono w niej salę widowiskową, większe sale do
prowadzenia warsztatów plastycznych i muzycznych, a także ka-
fejkę z bezpłatnym dostępem do internetu oraz bibliotekę z salą
wystawową.
Cel był jasno zdefiniowany w projekcie: utworzyć wielofunkcyjne
centrum kultury, które umożliwiałoby aktywne spędzanie wolne-
go czasu i rozwijanie zainteresowań mieszkańców. Wśród wskaź-
ników produktu podano wszystkie wymienione wcześniej funkcje,
a wskaźnikiem rezultatu był między innymi rozwój społeczeństwa
informacyjnego (publiczny punkt dostępu do internetu). Dzięki
wsparciu powstała dość spora infrastruktura i stworzono świetne
warunki do działalności centrum. Nie uwzględniono tylko jednego:
kosztów utrzymania i ubezpieczenia budynku oraz kosztów zatrud-
nienia pracowników. Miastu nie udało się przez pięć lat utrzymać
wszystkich zaplanowanych funkcji. Kafejkę internetową trzeba było
zamknąć, ponieważ zatrudnienie opiekuna i wymiana sprzętu kom-
puterowego na nowy po czterech latach przerosła możliwości miej-
skiej kasy. Ograniczono też ilość pomieszczeń przeznaczonych na
warsztaty artystyczne. Instrumenty muzyczne po kilku latach użyt-
kowania wymagały wymiany.
Nie udało się zatemmiastu utrzymać celów projektu. Po zamknięciu
publicznego punktu dostępu do internetu nie można było utrzymać
wskaźnika rezultatu dotyczącego rozwoju społeczeństwa infor-
wanie wykazały, że w 2010 r. zatrudniał średniorocznie 5 pra-
cowników, zaś całkowity obrót wyniósł 1 mln euro. Natomiast
w 2009 r. zatrudniał średniorocznie 12 pracowników, a jego
roczny obrót wyniósł 1,5 mln euro. W związku z tym zweryfiko-
wano kolejny zamknięty rok obrachunkowy 2008, gdzie stwier-
dzono średnioroczne zatrudnienie 15 pracowników i roczny
obrót w wysokości 2,5 mln euro. Firma powinna zatem określić
swój status jako małe przedsiębiorstwo. Tym samym nastąpiło
złożenie nieprawdziwego oświadczenia, a Instytucja Zarządza-
jąca odstąpiła od podpisania umowy o dofinansowanie i po-
wiadomiła organy ścigania o fakcie złożenia nieprawdziwego
oświadczenia o statusie przedsiębiorstwa.
Natomiast w razie braku możliwości zidentyfikowania dwóch kolej-
nych lat obrachunkowych w historii przedsiębiorstwa wskazujących
na ten sam status, należy wziąć pod uwagę dane przedsiębiorstwa
nowo utworzonego, czyli z pierwszego zamkniętego roku obra-
chunkowego. Pomocne w interpretacji będą zalecenia Komisji Eu-
ropejskiej.
Reguła dwóch lat obrachunkowych dotyczy wyłącznie typowej
zmiany wielkości przez MŚP, kiedy jest ona spowodowana zmianą
wielkości zatrudnienia i obrotów w przedsiębiorstwie. Nie stosuje
się jej w przypadku zmiany właściciela przedsiębiorstwa w wyniku
przejęcia. Jeśli małe przedsiębiorstwo zostanie przejęte przez przed-
siębiorstwo duże i w związku z tym stanie się przedsiębiorstwem
związanym bądź partnerskim, w dniu przejęcia automatycznie traci
status małego przedsiębiorstwa.